www.cao-da-serra-de-aires.nl   

  
Historie

Een grijs verleden

Omtrent de oorsprong van de Co da Serra de Aires bestaan verschillende therorien. Het is het gemakkelijst om te stellen: dit ras is zo oud dat zijn oorsprong in een grijs verleden verloren is gegaan. Niet iedereen kan echter met deze stelling genoegen nemen. 
Aangezien er geen duidelijke literatuur bestaat omtrent dit onderwerp kunnen er slechts hypotheses geformuleerd worden, die tot de mogelijkheden zouden kunnen behoren. Enkele opvattingen die in Portugal bestaan wil ik echter wel vermelden.



Koppel Briards 

In het begin van de twinstigste eeuw importeerde de graaf Castro Guimaraes een koppel Briards in Portugal. Uit kruisingen van deze honden  met locale honden zou de Co de Serra de Aires zijn ontstaan. Deze opvatting wordt niet erg acceptabel geacht. De Co da Serra de Aires was namelijk reeds in het begin van deze eeuw wijd verbreid: in het zeer uitgestrekte gebied van de Taag tot aan de Algarve. Hij werd zeer gewaardeerd als hoeder bij de schaaps- en geitenkuddes. Overal verrichtte dit hondje het werk op dezelfde manier en bovendien bood (en biedt) het ras een opvallende homogeniteit in type. Het lijkt vrijwel onmogelijk dat dit alles in zo'n kort tijdsbestek uit een koppel Briards zou kunnen zijn ontstaan.


Gelijkenis


Meer aannemelijk lijkt de theorie dat de Serra de Aires deel uitmaakt van de grote groep langharige herdershondjes die overal in Europa voorkomen: van Rusland via Polen tot Itali, van Nederland via Frankrijk tot en met Spanje en Portugal.
De oorsprong van de Serra de Aires zal wellicht weinig verschillen van die van z'n Spaanse 'broertje' de Gos d'Atura, of van de Catalaanse herdershond. Zij vertonen immers veel overeenkomsten met elkaar. 
Er zijn nog veel meer rassen die overeenkomsten vertonen, zoals in Frankrijk de Pyrenese herdershond, in Polen de Owczarek Nizinny of in Italie de Bergamasco. Ook de Nederlandse Schapendoes vertoont veel gelijkenis. 



Vermenging


De gelijkenis beperkt zich niet alleen tot de uiterlijke verschijningsvormen, maar ook tot de manier waarop deze honden kunnen worden ingezet bij de kuddes. 
Het is bekend dat vanaf de tijd van het Romeinse Imperium, de Bergamasco's in Noord Itali de steeds rondtrekkende kuddes vergezelden. Wellicht is door de vermenging van deze honden met andere lokale honden, dit type hond door geheel Europa verspreid geraakt. 


Aaphond

De Serra de Aires is een uitzonderlijk intelligent en levendig hondje, rustiek en sober, en erg gehecht aan z'n baas (en z'n kudde). Hij is een goede waker en wantrouwt vreemden. In z'n geboortestreek wordt hij ook wel schertsend  aaphond  genoemd, vanwege z'n wat aapachtige expressie. Vooral in de Alentejo wordt hij nog gebruikt als herdershond, vanwege z'n uitstekende capaciteiten als bewaker en drijver van schapen en geiten, maar ook van varkens en stieren. Opvallend is de handige wijze waarop hij de kudde bijeen weet te houden en begeleidt, en hoe hij een afgedwaald dier terughaalt. 
Tegenwoordig wordt de Co da Serra de Aires ook vaak als gezinshond gehouden; een 'nieuwe' taak, die de hond zich met genoegen laat welgevallen. Ook zijn deze honden tegenwoordig in Portugal regelmatig op shows te bewonderen, hetgeen de populariteit van het ras aanzienlijk heeft vergroot.
In 1983 werd de teef 'Geada do Magoito'  zelfs tophond van het jaar in eigen land. Buiten Portugal is het ras nog vrijwel onbekend.
 

De eerste Cao da Serra de Aires in Nederland 


In 1984 importeerden de heer en mevrouw Stefels de eerste Serra de Aires in Nederland, namelijk de reu 'Janota do Magoito'. Het was erg spannend om op de voet te volgen hoe deze vrolijke pup uitgroeide tot een stoere, levendige reu. Schijnbaar onvermoeibaar kon hij door de duinen rennen en de gekste stunts wist hij te bedenken. Eenmaal volwassen, zorgde hij er steeds voor dat hij zijn bazen niet uit het oog verloor. Hij bewaakte huis en haard, echter niet op een agressieve manier. 'Janota' heeft niet veel aan Nederlandse shows deelgenomen, omdat hij samen met z'n bazen een aantal maanden per jaar in warmere oorden vertoefde. Maar zowel in Nedeland als op verschillende Portugese shows behaalde hij uitmuntende resultaten.


Leuk ras
 

In nauwe samenwerking met Portugese fokkers werd besloten om in het voorjaar van 1986 het drie jaar oude teefje 'Hera do Magoito' (roepnaam Chata), Portugees kampioene 1985, naar Nederland te laten komen. Chata was drachtig van de in Portugal als topreu bekend staande Hilario do Magoito. Er werden vier pups geboren; twee teven en twee reuen. Deze  honden vormden de eerste basis  om het ras in Nederland wat in de belangstelling te brengen. 


Want zowel het kleine kringetje van bewonderaars hier in Nederland, als de Portugese liefhebbers, waren ervan overtuigd dat dit leuke ras dat zeker waard is. 

auteur Marleen van Wolveren-Valente